Evelien Mertens: “Eiwitten, ook wel proteïnen genoemd, zijn de bouwstoffen van ons lichaam. Ze zijn belangrijk voor de aanmaak van hormonen, de structuur van onze huid én voor de opbouw, het herstel en het behoud van de spieren. Spieren zitten niet alleen in je armen, je buik en je benen, maar ook in je hart en rondom je longen. Om al die spieren gezond te houden moet je ze dagelijks voorzien van een verse lading eiwitten. Eiwitten bestaan uit een ketting van aminozuren. In ons lichaam vind je 20 verschillende soorten aminozuren, waarvan we er 9 niet zelf kunnen aanmaken. Die moeten we dus uit onze voeding halen.”
Evelien: “Wij rekenen per dag voor een volwassene op 0,83 gram eiwit per kilo gewicht. Dat komt op ongeveer 50 gram voor iemand van 60 kilo. Maar er zijn heel wat omstandigheden waarin je eiwitbehoefte toeneemt. Bij een zwangerschap of tijdens intensief sporten, bij ziekte of na een operatie, en bij kinderen in de groei. Ook ouderen hebben meer eiwitten nodig om hun spiermassa op peil te houden.”
Ouderen hebben meer eiwitten nodig om hun spiermassa op peil te houden.
Evelien: “Bijna alle voedingsmiddelen bevatten eiwitten, maar de hoeveelheid en kwaliteit verschilt. Dierlijke eiwitten in vlees, vis, gevogelte, eieren en melkproducten worden gemakkelijk opgenomen door het menselijk lichaam en bevatten alle noodzakelijke aminozuren.
Plantaardige eiwitten in granen, peulvruchten, noten, zaden en pitten bevatten alle twintig aminozuren, maar sommige in een te lage concentratie voor een optimale eiwitsynthese. Granen bevatten bijvoorbeeld weinig van het aminozuur ‘lysine’ en peulvruchten weinig ‘methionine’. Ze zijn ook wat ingewikkelder om te verteren omdat er meer vezels en zogenaamde antinutriënten inzitten. Maar ze bevatten dan wel weer veel antioxidanten, vitamines en mineralen.
Heel wat voordelen dus, alleen moet je ze goed weten te combineren. Niet per se binnen een en dezelfde maaltijd, maar doorheen de dag.”
Evelien: “Wie gevarieerd genoeg eet en voldoende kilocalorieën opneemt, krijgt voldoende eiwitten binnen. Maar er moet wel aandacht zijn voor mensen met ongezonde eetgewoonten of een hogere behoefte tijdens ziekte of herstel. Ondervoeding is een miskend probleem. Ik spreek dan niet over ondergewicht, want ook mensen met overgewicht kunnen aan ondervoeding lijden. Als je lichaam niet voldoende gezonde voedingsstoffen binnenkrijgt, worden spieren afgebroken, krijgen je hart en longen het moeilijker, word je sneller ziek en gaat herstel bij ziekte of na operatie langzamer.”
Evelien: “Voor het klimaat en het milieu is het vijf na twaalf en moeten we met z’n allen dringend meer plantaardig gaan eten. Voedzame plantaardige voeding verlaagt de kans op hart- en vaatziekten en kanker. Maar … voor de spieropbouw bij senioren blijft dierlijk eiwit toch iets interessanter omdat het álle aminozuren bevat. Maar als er voldoende gecombineerd en gevarieerd wordt met plantaardige eiwitbronnen, is dat ook een zeer goede keuze.
Daarom sta ik ook helemaal achter de ‘eiwitshift’. Nu halen we in België ongeveer 60% van onze eiwitten uit dierlijke bronnen en 40% uit plantaardige. De bedoeling is om dat tegen 2030 om te keren en 60% plantaardige eiwitten te consumeren tegenover 40% dierlijke.
Daarvoor is wel een mentaliteitsverandering nodig. Hier in België denken we nog te vaak aan: een stuk vlees, aardappelen en wat groenten, terwijl er zoveel meer alternatieven bestaan die goed voor het milieu én de gezondheid zijn.
Heel wat supermarktketens zijn al mee in de ‘eiwitshift’ en bieden ‘verrijkt’ vlees aan. Dat bestaat dan uit 60% vlees en 40% plantaardige eiwitten: gehakt met 40% tuinbonen. Of worsten met de helft erwteneiwit, paddenstoelen of zeewier. Hamburgers waarvan de helft met pompoen is gemaakt. Je proeft het verschil niet, maar ze zijn zoveel beter voor milieu en gezondheid!”
