De vermindering van voedselverspilling past in het streven naar duurzaamheid van Zorgbedrijf Antwerpen waarbij minder CO2 uitstoten een van de doelstellingen is. Minder voedsel verspillen is daarbij een belangrijke stap. Wereldwijd zorgt voedselverspilling immers voor 10% van de CO2-uitstoot. Zorgbedrijf Antwerpen wil ervoor zorgen dat bewoners van woonzorgcentra meer de neiging hebben om hun bord leeg te eten. Daarom vroegen we wat hun behoeften zijn en keken we wat er effectief op de borden komt.
Drie woonzorgcentra verminderen voedselverspilling met 30%
Een jaar lang pakten 3 woonzorgcentra de voedselverspilling aan. Met concrete acties slaagden ze erin bijna 8 ton voedsel te redden. Zo realiseerden ze iets meer dan 25 ton CO2-reductie.
Elk jaar gaat in Vlaanderen bijna 900.000 ton eetbaar voedsel verloren. Voedselverspilling aanpakken is dus erg belangrijk. Zorgbedrijf Antwerpen maakt daar werk van. Tussen oktober 2024 en oktober 2025 pakten drie woonzorgcentra de voedselverspilling aan: Bloemenveld in Wilrijk, Eksterlaer in Deurne en Monnikkenhof in Berendrecht. Dat deden ze samen met de organisatie FoodWIN. De drie centra vormen een mooie mix van kleinere en grotere aantallen bewoners en koken in een grootkeuken en huiselijke, open keukens per verdieping.
Samen minder verspillen
In oktober 2024 startten de 3 woonzorgcentra het project tegen voedselverspilling met een nulmeting. Zo werd het mogelijk om na een jaar te meten of er minder voedsel werd verspild. Na de implementatie van een gericht actieplan per locatie, vond in oktober 2025 een impactmeting plaats om de behaalde vermindering in kaart te brengen.
Mooie samenwerking
Zorgmedewerkers en medewerkers in de keukens werkten samen om de acties te realiseren. En dat leverde mooie resultaten op. In woonzorgcentrum Bloemenveld startten de medewerkers onder meer met een nieuwe WhatsApp-groep. Daarin wordt dagelijks een foto gepost met een presentatie van het bord met de maaltijd van die dag. Zo verhoogt de betrokkenheid van de medewerkers die de maaltijdbedeling doen. Zij kunnen de bewoners enthousiasmeren voor de maaltijd van de dag.
Ook wordt het juiste uitschepmateriaal elke dag samen met het eten vanuit de keuken naar de afdeling gebracht. In elke afdeling zijn voedingsverantwoordelijken aangewezen, die tijdens het voedingscomité worden gehoord. Dankzij de nauwe samenwerking tussen de keuken en de zorgafdelingen zijn goede resultaten behaald.
Maatregelen tegen voedselverspilling kunnen ook goed zijn voor de bewoners. Woonzorgcentrum Monnikenhof serveert de soep niet meer bij de middagmaaltijd, maar ’s avonds. De bewoners eten én slapen hierdoor beter. En ze laten minder voedsel over. Maatregelen tegen voedselverspilling leveren ook voordelen op voor de bewoners. Voor de Week van de Verspillingsvrije Grootkeuken in oktober 2025 deelden koks Christophe en Evelyn van Monnikenhof in dit filmpje nog meer tips.
In woonzorgcentrum Eksterlaer versterkten de medewerkers hun onderlinge communicatie over het eetpatroon van de bewoners. Per afdeling noteren ze nu in een communicatieschriftje hoe de maaltijden verlopen. Ze passeren geregeld bij de bewoners om hun eetpatroon op te volgen. Zorgmedewerkers overleggen nauw met diëtisten. Ook door te weten wie veel en wie weinig eet, vermindert de voedselverspilling.
Actie in alle woonzorgcentra
Na dit proefproject zet Zorgbedrijf Antwerpen de aanpak van voedselverspilling verder. Dat is een werk van lange duur, maar het proefproject bewijst dat er ook op korte termijn resultaten mogelijk zijn. In de loop van 2026 start elk woonzorgcentrum van Zorgbedrijf Antwerpen met concrete acties tegen voedselverspilling.