Zorgbedrijf Antwerpen kiest voor corona combi-testing

20/04/2020 | Woonzorgcentrum 't Zand, Woonzorgcentrum De Gulden Lelie, Woonzorgcentrum Europasquare, Woonzorgcentrum Monnikenhof

Tests die Zorgbedrijf Antwerpen vorige week in vijf woonzorgcentra deed op vraag van de Vlaamse overheid, bevestigen de resultaten van eerdere tests op eigen initiatief in twee woonzorgcentra.

Zorgbedrijf Antwerpen kiest voor corona combi-testing in woonzorgcentra, assistentiewoningen en thuiszorg

Tests die Zorgbedrijf Antwerpen vorige week in vijf woonzorgcentra deed op vraag van de Vlaamse overheid, bevestigen de resultaten van eerdere tests op eigen initiatief in twee woonzorgcentra van Zorgbedrijf Antwerpen. Gemiddeld test  14% van de bewoners en 10% van de medewerkers positief (Vlaamse gemiddelde: 20% bij bewoners en 16% bij medewerkers) voor het corona/covid-19. Eén woonzorgcentrum vormt een uitzondering met een uitschieter van 40% positief bij bewoners en 27% bij de medewerkers.

De resultaten per woonzorgcentrum

De woonzorgcentra van Zorgbedrijf Antwerpen gingen als eerste in Vlaanderen volledig dicht. Er werd zeer streng toegekeken op de handhaving van de lockdown regels. In tegenstelling tot sommige andere woonzorgcentra in Vlaanderen werden ook meteen de mantelzorgers en vrijwilligers geweerd uit de woonzorgcentra.  Een aanpak die bijzonder geloond heeft in die centra waar het virus niet aanwezig was onder de bewoners. In woonzorgcentrum Europasquare (100 bewoners) en Sint-Anna (147 bewoners) zijn geen positieve testen afgenomen bij de bewoners. Ook bij het personeel is het aantal positieve gevallen zeer beperkt (respectievelijk 2,86 en 3,57 pct).

Ook in 4 andere woonzorgcentra bleef de besmettingsgraad beperkt tot 10 a 17 procent bij bewoners en 7 a 12 procent bij het personeel. Ook hier kan je besluiten dat de aanpak van een virus dat ‘binnen’ zit heeft gewerkt. Patiënten die vermoedelijk positief waren, werden onmiddellijk gescheiden van andere bewoners. De nodige beschermingsmaatregelen werden getroffen voor personeel en bewoners. Het gaat om Melgeshof, Sint Maria, Monnikenhof en Gulden Lelie.

Waarom liggen de testresultaten in ’t Zand opmerkelijk hoger?

Gemiddeld testten 40,83 % van de bewoners en 26,74% van de medewerkers in woonzorgcentrum ’t Zand positief op Covid-19. Dat zijn opmerkelijk hogere cijfers in vergelijking met de andere geteste woonzorgcentra.

Nochtans werden van bij de start van de coronacrisis in alle woonzorgcentra van Zorgbedrijf Antwerpen onmiddellijk dezelfde maatregelen toegepast. De oorzaak hiervoor kan gezocht worden in het testen en vertonen van symptomen bij bewoners.

De woonzorgcentra ’t Zand en Melgeshof werden begin april ongeveer gelijktijdig getest op initiatief van Zorgbedrijf. De centra werden gekozen op basis van het vermoeden dat het virus ‘binnen zat’.

En toch was er een belangrijk verschil tussen beide centra:

  • In Melgeshof leefden een groot aantal bewoners op het  moment van de testing al twee weken in quarantaine. Dit naar aanleiding van een eerdere vaststelling van covid-19 bij een bewoner. Het effect van de tijdig ingestelde quarantainemaatregel op het moment van de testing weerspiegelt zich in de lagere testresulaten bij de bewoners en de medewerkers.
  • In ’t Zand was de eerste vaststelling van een positief geteste bewoner er pas begin april. Daar was dus nog geen sprake van een al langer ingestelde quarantaine voor bewoners binnen het centrum. Bijgevolg kreeg het coronavirus in woonzorgcentrum ’t Zand meer kans om zich te verspreiden. Zorgbedrijf Antwerpen greep onmiddellijk in en zorgde dat de positief geteste bewoners gescheiden werden van de negatief geteste bewoners. Medewerkers en bewoners kregen het vereiste beschermingsmateriaal.  De bewoners werden dagelijks opgevolgd door het zorgpersoneel en de arts en bij zware symptomen werden bewoners nog altijd doorverwezen naar het ziekenhuis. Momenteel is de toestand in woonzorgcentrum ’t Zand onder controle.

Wat gebeurt er met positief geteste bewoners en medewerkers?

Alle bewoners, familieleden en medewerkers van de geteste woonzorgcentra zijn ondertussen geïnformeerd over hun testresultaat.

Conform de richtlijnen van het Vlaams agentschap verblijven de positief geteste bewoners -in overleg met de controlerend-raadgevend arts (CRA)- op hun kamer zodat ze niet in contact kunnen komen met niet-besmette bewoners. Gelukkig is ook lang niet iedere bewoner die positief getest werd in kritieke toestand. Velen ervaren geen of milde symptomen.

De bewoners worden dagelijks opgevolgd door het zorgpersoneel en de arts. Bij de minste twijfel wordt er ingegrepen en de juiste maatregel voorgesteld. Er is vandaag ook geen gebrek aan beschermingsmateriaal en voldoende zuurstof.

Voor medewerkers hanteert Zorgbedrijf Antwerpen de geldende richtlijnen van de overheid. Als een zorgverlener nauw en onbeschermd contact heeft gehad met een positief geteste persoon maar zelf geen klachten heeft, mag de zorgverlener volgens de huidige richtlijnen blijven werken mits het dragen van een masker gedurende twee weken. Als de zorgverlener milde klachten heeft maar geen koorts van meer dan 37,5°C, mag hij volgens die richtlijnen ook blijven werken.

Cohorte-systeem om verdere verspreiding te voorkomen

Zorgbedrijf Antwerpen doet er alles aan om de verspreiding van het virus verder te voorkomen, zonder onverantwoordelijk in het personeelbestand te snijden. Iedere positieve hulpverlener of vermoedelijk positieve hulpverlener op non-actief zetten zou echter de zorgverlening in gevaar brengen. Daarom kiest Zorgbedrijf Antwerpen waar mogelijk voor het zogenaamde cohortensysteem. Daarbij worden positief geteste zorgverleners waar mogelijk ingezet bij positief geteste bewoners. Negatief geteste zorgverleners worden waar mogelijk ingezet bij negatief geteste bewoners. Uiteraard beschikken alle medewerkers over voldoende beschermingsmateriaal voor zichzelf en de bewoners.

Combi-testing om zo goed mogelijk zicht te krijgen op situatie

Ondertussen gaat Zorgbedrijf Antwerpen verder met het op eigen initiatief testen van klanten en medewerkers. Daarvoor kiest Zorgbedrijf Antwerpen in samenwerking met ZNA voor combi-testing. Dat maakt het mogelijk voor het eerst een zicht te krijgen op de situatie in een wijk of buurt waar Zorgbedrijf Antwerpen actief is. Er wordt immers zowel getest bij de bewoners van het woonzorgcentrum en van de assistentiewoningen/serviceflats als bij medewerkers van thuiszorg.

De eerste combi-testing gebeurde de voorbije week in Oud-Merksem. In deze wijk ligt het woonzorgcentrum Sint-Bartholomeus, de serviceflats verbonden aan de dienstencentra De Zeelbaan en ’t Dokske en de medewerkers van de thuiszorg in die wijk. Bedoeling is zoveel mogelijk bewoners én medewerkers uit het woonzorgcentrum, de serviceflats en de thuiszorg te testen. In parallel werden ook de bewoners van de serviceflats Hof Ter Beke in Antwerpen getest. Deze week wordt er getest in Deurne Noord (woonzorgcentrum De Pelikaan en de serviceflats Bosuil en Kerkeveld).

De combi-testing levert niet alleen een beeld op per ‘schakel’ (woonzorgcentrum/serviceflats/ thuisdiensten) maar ook een ‘schakeloverschrijdende foto’ met testresultaten van intramurale diensten (woonzorgcentrum en assistentiewoningen) en extramurale diensten (thuiszorg). Zorgbedrijf Antwerpen zet  -zoals voorheen -medewerkers in uit de thuiszorg gecombineerd met het woonzorgcentrum. Via de combi-testing wil het een risico-inschatting maken van al haar activiteiten.

Op vraag van het Vlaams agentschap test Zorgbedrijf Antwerpen deze week ook in woonzorgcentrum Vinck-Heymans (Antwerpen) en woonzorgcentrum Lozanahof (Antwerpen).

Voorlopig niet meer overlijdens dan in 2019

In vergelijking met vorig jaar telt Zorgbedrijf Antwerpen in haar achttien woonzorgcentra op dit moment nog steeds minder overlijdens dan in dezelfde periode in 2019. Concreet betreurde Zorgbedrijf Antwerpen vorig jaar 306 overlijdens in de periode 1/1/2019 tem 31/3/2019. In 2020 tellen we in diezelfde periode 261 overlijdens. Zelfs als we de volledige maand april ’19 meetellen en de halve maand april ’20 zijn er nog steeds 46 overlijdens minder dan vorig jaar.

In de cijfers van april zien we wel een toename van het aantal overlijdens. Met 75 overlijdens tussen 1 en 15 april 2020 in alle 18 woonzorgcentra van Zorgbedrijf Antwerpen tellen we momenteel al hetzelfde aantal overlijdens als voor de ganse maand april in 2019. Slechts de helft van die 75 overlijdens in de 18 woonzorgcentra betreft echter een vermoeden van corona.